Пушăпа мар, пĕремĕкпе

Хĕрлĕ Чутай тăрăхĕнчи Туктамăш ялĕ пысăк та паллă. Кунта ĕçчен те тăрăшуллă, уçă кăмăллă та хастар çынсем пурăнаççĕ. Çĕр ĕçченĕсем çутçанталăк пуянлăхне упраса хăварас, ăна татах та ỹстерес тесе ĕлĕкренех сахал мар тар тăкнă.

Ачалăх тесен манăн та куç умне илемлĕ сăртлă, çырма-çатраллă, тỹрем çĕрсем тухаççĕ. Ялти паллă вырăнсене аса илни Туктамăш ялĕ никĕсленнĕренпе кăçал 475 çул çитнипе те çыхăннă пулĕ. Кунти çырмасем çинчен халăхра та тĕрлĕ халап çỹрет. Ял çавăнтан пуçланнă тени те пур.

Хам астăвасса (эпĕ ун чухне пуçламăш классенче анатри шкулта ăс пухнă), çырма таврашĕ илемлĕ вырăнччĕ, йĕри-тавра симĕс курăкчĕ. Çăлкуç вырăнĕсем чылайччĕ. Шывĕ таса та питĕ тутлăччĕ. Шăнкăртатса юхни те илтĕнетчĕ. Çавна май Константин Ивановăн поэминчи йĕркесем аса килчĕç: "Çырма юхать кĕрлесе аслă ялăн çумĕпе. Хĕвел тĕрĕ тĕрлесе вылять унăн шывĕпе". Çынпа шыв ĕмĕрех туслă пулнă. Çырмари шыв çинче армансем ларнă. Туктамăш ялĕ çумĕпе юхакан шывĕ хăйĕн çулĕпе пысăк çырмасем вăйлатнипе Сăр юханшывĕпе пĕрлешет. Анатри шкулпа юнашарах ял пуçланса кайнă тĕп урам-па витĕр тухма пысăк йывăç кĕпер пулнă. Халĕ ăна тимĕрпе бетонран тунă. Кунти çырма та тарăнччĕ, ун икĕ айккипе йывăçсем ỹсетчĕç. Чăнкă вырăнта чĕкеçсем йăва çавăрса чĕпписене кăларса çитĕнтернĕ. Шыв юхнă вырăна темиçе хутчен анса хăпараттăмăр, чул пуçтараттăмăр. Ялти çынсем ĕлĕкренех кунти чулсенчен пỹрт никĕсне хывнă.

Тĕплĕнрех "Пирĕн пурнăç" хаçатра вуласа пĕлĕр.

Валерий РОМАНОВ, Туктамăш ялĕ